ระดับขั้นตำแหน่งนางในและตำแหน่งเชื้อพระวงศ์แบบละเอียดของราชวงศ์ชิงแห่งจีน ลำดับขั้นและตำแหน่งนางในสมัยราชวงศ์ชิงกำหนดขึ้นอย่างเป็นทางการในสมัยจักรพรรดิคังซี ซึ่งสามารถแบ่งตำแหน่งในวังหลังได้ดังต่อไปนี้

จักรพรรดินี พระชายา และพระสนม

ไท่หวงไท่โฮ่ว (太皇太后)
เรียกลำลองว่า ไท่หมู่ (太母) หรือรู้จักกันในชื่อ “ไทฮองไทเฮา” ตำแหน่งของจักรพรรดินีในจักรพรรดิองค์ก่อนหน้านับขึ้นไป 2 ขั้น หรือเป็นพระอัยยิกาในจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน อาจจะมีฐานะเป็นพระอัยยิกาแท้ๆ หรือพระอัยยิกาเลี้ยงของจักรพรรดิก็ได้ เช่น เซี่ยวจวงไทฮองไทเฮา ปั๋วเอ่อร์จี้จี๋เท่อ ปู้มู่ปู้ไท่ ในสมัยจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 康熙秘史)


หวงไท่โฮ่ว (皇太后)
หรือรู้จักกันในชื่อ “ฮองไทเฮา” ถ้าจักรพรรดิองค์ปัจจุบันไม่ได้เป็นพระโอรสที่เกิดแต่จักรพรรดินีองค์ก่อน ในรัชสมัยนั้นอาจจะมีไทเฮาได้ 2 พระองค์ คือตำแหน่งของจักรพรรดินีในจักรพรรดิองค์ก่อนหน้านับขึ้นไป 1 ขั้น เรียกว่า หมู่โฮ่วหวงไท่โฮ่ว (母后皇太后) และตำแหน่งพระมารดาในจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน ซึ่งไม่ได้เป็นจักรพรรดินี เรียกว่า เซิ่งหมู่หวงไท่โฮ่ว (聖母皇太后) โดยที่ไทเฮาที่เป็นอดีตจักรพรรดินีจะมีศักดิ์สูงกว่าไทเฮาที่เป็นพระมารดาของจักรพรรดิ เช่น เหรินเซี่ยนฮองไทเฮา สกุลปั๋วเอ่อร์จี้จี๋เท่อ ในสมัยจักรพรรดิคังซี ทรงเคยเป็นฮองเฮาในสมัยจักรพรรดิซุ่นจื้อ (จากเรื่อง 深宮諜影), ฉงชิ่งฮองไทเฮา สกุลหนิ่วฮู่ลู่ ในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ทรงเคยเป็นซีกุ้ยเฟยในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 新還珠格格)
หวงไท่เฟย (皇太妃), หวงไท่ผิน (皇太嬪)
โดยจะมีคำว่า ไท่ (太) หรือ หวงข่าว (皇考) อยู่ในพระนาม ถ้าจักรพรรดิองค์ปัจจุบันเป็นพระโอรสที่เกิดแต่พระชายาหรือพระสนมที่มีชาติกำเนิดต่ำต้อย พระชายาหรือพระสนมผู้นั้นไม่สามารถขึ้นเป็นฮองไทเฮาได้ แต่จะได้รับตำแหน่งเป็นหวงไท่เฟยแทน พระชายาหรือพระสนมที่เป็นพระมารดาเลี้ยงให้แก่จักรพรรดิตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ เมื่อขึ้นครองราชย์แล้วอาจจะแต่งตั้งพระมารดาเลี้ยงให้มีตำแหน่งไท่เฟยได้เช่นกัน และสามารถเลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็นฮองไทเฮาในภายหลังได้ หรือเมื่อเปลี่ยนรัชสมัยใหม่ องค์จักรพรรดิก็สามารถแต่งตั้งพระชายาหรือพระสนมในจักรพรรดิองค์ก่อนที่มีความเหมาะสมขึ้นเป็นไท่เฟยหรือไท่ผิน เพื่อให้เกียรติพระนางเหล่านั้นได้ด้วยเช่นกัน เช่น ฉุนยวี่ฉินไท่เฟย สกุลเฉิน ในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 宮鎖珠簾)


หวงโฮ่ว (皇后)
ตำแหน่งจักรพรรดินีองค์ปัจจุบันของจักรพรรดิ มักรู้จักกันในชื่อ “ฮองเฮา” พระอัครมเหสีเอกซึ่งมีตำแหน่งเดียวและมีศักดิ์สูงสุดในการปกครองฝ่ายใน เป็นหงส์ที่จะอยู่เคียงข้างมังกร ซึ่งก็คือองค์จักรพรรดิ มีขันทีรับใช้ได้ 12 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 10 คน สำหรับพระมารดาในจักรพรรดิที่เป็นพระชายาหรือพระสนม เมื่อสิ้นพระชนม์จะได้รับการแต่งตั้งเป็นฮองเฮาทุกพระองค์ เช่น เซี่ยวตวนเหวินฮองเฮา ปั๋วเอ่อร์จี้จี๋เท่อ เจ๋อเจ๋อ ในสมัยจักรพรรดิหวงไท่จี๋ (จากเรื่อง 孝庄秘史), จี้ฮองเฮา สกุลอูลาน่าลา ในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง (จากเรื่อง 新還珠格格)
รองจากตำแหน่งฮองเฮาซึ่งเป็นจักรพรรดินี จะเป็นตำแหน่งพระชายาและพระสนมอีกหลายตำแหน่ง มีหลายคนเทียบยศแตกต่างกันออกไป ซึ่งไม่มีอันไหนถูกหรือผิดจริง ดังนั้นในที่นี้จะเทียบตามความเข้าใจของผู้เขียนนะคะ ทั้งหมดสามารถแบ่งได้ 3 ขั้นใหญ่ๆ ได้แก่

1) พระภรรยาในองค์จักรพรรดิขั้นสูง มี 2 ตำแหน่ง คือ

หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃)
“พระอัครราชเทวีผู้สูงศักดิ์ในองค์จักรพรรดิ” พระมเหสีรองซึ่งมีอำนาจในการปกครองวังหลังรองจากฮองเฮา ตำแหน่งนี้จึงมีได้เพียง 1 คน หากมีความเหมาะสมในรัชสมัยถัดไปอาจได้รับแต่งตั้งเป็นหวงกุ้ยไท่เฟย (皇貴太妃) หวงกุ้ยเฟยมีขันทีรับใช้ได้ 12 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 8 คน เช่น ต่งเอ้อหวงกุ้ยเฟย ในสมัยจักรพรรดิซุ่นจื้อ ภายหลังสิ้นพระชนม์ได้รับสถาปนาเป็นเซี่ยวเซี่ยนตวนจิ้งฮองเฮา (จากเรื่อง 少年天子順治王朝), เสี้ยวอี้เหรินฮองเฮา สกุลถงเจีย เคยมีตำแหน่งเป็นหวงกุ้ยเฟย ในสมัยจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 紫禁惊雷)
กุ้ยเฟย (貴妃)
ตำแหน่งรองลงมาจากหวงกุ้ยเฟย “พระอัครเทวีผู้ล้ำค่า” สามารถแต่งตั้งได้ 2 คน หากมีความเหมาะสมในรัชสมัยถัดไปอาจได้รับแต่งตั้งเป็นกุ้ยไท่เฟย (貴太妃) กุ้ยเฟยมีขันทีรับใช้ได้ 12 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 8 คน เช่น ตเวินซู่หวงกุ้ยเฟย สกุลเหนียน เคยมีตำแหน่งเป็นกุ้ยเฟย ในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 宮鎖心玉), อี้กุ้ยเฟย สกุลเย่เฮ่อน่าลา ในสมัยจักรพรรดิเสียนเฟิง ภายหลังขึ้นเป็นซูสีไทเฮา พระมารดาของจักรพรรดิถงจื้อ (จากเรื่อง 蒼穹之昴)


2) พระภรรยาในองค์จักรพรรดิขั้นกลาง มี 2 ตำแหน่ง คือ

เฟย (妃)
ตำแหน่งพระราชชายาในองค์จักรพรรดิ สามารถแต่งตั้งได้ 4 คน หากมีความเหมาะสมในรัชสมัยถัดไปอาจได้รับแต่งตั้งเป็นไท่เฟย (太妃) เฟยมีขันทีรับใช้ได้ 10 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 6 คน เช่น ติ้งเฟย สกุลว่านหลิวฮา ในสมัยจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 康熙微服私訪記), ยวี๋เฟย สกุลเคอหลี่เย่เท่อ ในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ภายหลังสิ้นพระชนม์ได้รับสถาปนาเป็นยวี๋กุ้ยเฟย, ลิ่งเฟย สกุลเว่ยเจีย ในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ต่อมาขึ้นเป็นลิ่งกุ้ยเฟย และลิ่งอี้หวงกุ้ยเฟย ภายหลังสิ้นพระชนม์ได้รับสถาปนาเป็นเซี่ยวอี๋ฉุนฮองเฮา (จากเรื่อง 新還珠格格), ฮุ่ยเฟย สกุลนาลา ในสมัยจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 紫禁惊雷)
ผิน (嬪)
ตำแหน่งพระสนมเอกในองค์จักรพรรดิ สามารถแต่งตั้งได้ 6 คน หากมีความเหมาะสมในรัชสมัยถัดไปอาจได้รับแต่งตั้งเป็นไท่ผิน (太嬪) ผินมีขันทีรับใช้ได้ 8 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 6 คน เช่น ซีผิน สกุลเฮ่อเส่อหลี่ ในสมัยจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 宮鎖心玉), เสียงเฟย สกุลหนิ่วฮู่ลู่ เคยมีตำแหน่งเป็นเสียงผิน ในสมัยจักรพรรดิเต้ากวาง (จากเรื่อง 大清后宮)
3) พระภรรยาในองค์จักรพรรดิขั้นต่ำ มี 3 ตำแหน่ง คือ

กุ้ยเหริน (貴人)
ตำแหน่งพระสนมในองค์จักรพรรดิ กุ้ยเหริน หมายถึง ผู้ทรงเกียรติ สามารถแต่งตั้งได้นับไม่ถ้วน กุ้ยเหรินมีขันทีรับใช้ได้ 4 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 4 คน เช่น อันกุ้ยเหริน ในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 後宮甄嬛傳)
ฉางจ้าย (常在)
ตำแหน่งสนมระดับล่างในองค์จักรพรรดิ ฉางจ้าย หมายถึง คงอยู่ตลอดเวลา ให้ความหมายเทียบได้กับสนมอยู่งาน สามารถแต่งตั้งได้นับไม่ถ้วน ฉางจ้ายมีขันทีรับใช้ได้ 3 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 3 คน เช่น ชุนฉางจ้าย (ในเรื่องเป็นเซี่ยตงชุนฉางจ้าย) ในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 後宮甄嬛傳)
ตาอิ้ง (答應)
ตำแหน่งสนมระดับล่างในองค์จักรพรรดิ ตาอิ้ง หมายถึง รับปาก,รับคำมั่น สามารถแต่งตั้งได้นับไม่ถ้วน ตาอิ้งมีขันทีรับใช้ได้ 1 คน นางกำนัลรับใช้ได้ 2 คน เช่น อิงตาอิ้ง หลานอิง ในสมัยจักรพรรดิยงเจิ้ง (จากเรื่อง 後宮甄嬛傳)
กุ้ยเหริน ฉางจ้าย และตาอิ้ง หากมีความเหมาะสมในรัชสมัยถัดไปอาจได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นผิน และมีคำว่าหวงข่าว (皇考) นำหน้าอยู่ในชื่อตำแหน่ง เพื่อบ่งบอกว่าเป็นสนมของจักรพรรดิองค์ก่อน แต่ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งนั้นก็มีเป็นส่วนน้อย
นางกำนัลรับใช้ภายในวังหลัง

กงหนี่ว์ (宮女) หรือนางกำนัลรับใช้ภายในวังหลวง คอยทำหน้าที่รับใช้องค์จักรพรรดิ พระภรรยาต่างๆ และเชื้อพระวงศ์ รวมถึงทำงานจิปาถะต่างๆ ทั้งหมดภายในวัง โดยมีการแบ่งดังนี้คือ นางกำนัลรับใช้ที่เป็นชาวธงและเป็นธิดาขุนนางหรือมีชาติตระกูลสูง จะถูกเลือกให้ถวายการรับใช้ไทเฮา ฮองเฮา พระสนมตั้งแต่กุ้ยเหรินขึ้นไป และองค์หญิงต่างๆ เพราะนางกำนัลรับใช้ตรงส่วนนี้จะต้องมีสายเลือดและชาติกำเนิดที่เป็นชาวแมนจูแท้ และต้องมีการรักษากฎระเบียบเคร่งครัด ส่วนนางกำนัลรับใช้ชาวธงที่เหลือนอกจากนั้นก็จะได้เป็นนางกำนัลรับใช้ตามตำหนักหรือทำหน้าที่อื่นๆ
ระดับขั้นของนางกำนัลรับใช้ในราชวงศ์ชิงนั้นขึ้นอยู่กับเจ้านายที่ถวายการรับใช้อยู่ ยิ่งถวายการรับใช้เชื้อพระวงศ์ที่มีตำแหน่งสูง ก็ยิ่งมีหน้ามีตาและอำนาจมากกว่านางกำนัลที่รับใช้เชื้อพระวงศ์ที่มีตำแหน่งต่ำลงมา นอกจากนี้ยังมีการแบ่งนางกำนัลรับใช้ตามอาวุโส ได้แก่

+ กูกู (姑姑) เป็นสรรพนามที่ใช้เรียกนางกำนัลรับใช้ผู้มีอาวุโส หมายถึงอยู่ทำงานรับใช้ในวังมานาน ใกล้จะเกษียณออกจากวัง ตามธรรมเนียมเมื่ออายุประมาณ 25 ปี ก็สามารถออกจากวังไปแต่งงานได้ ในราชวงศ์ชิงจะรับนางกำนัลรับใช้ใหม่ๆ ทุกปี ดังนั้นก่อนที่จะออกไป กูกูก็จะมีหน้าที่อบรมและฝึกฝนนางกำนัลใหม่ทั้งหลายให้เรียนรู้และเป็นงาน มีอำนาจเด็ดขาดในนางกำนัลที่ตนฝึกสอน สามารถว่ากล่าวตักเตือนหรือลงโทษได้ นางกำนัลเข้าใหม่ยังมีหน้าที่รับใช้กูกู ล้างหน้า หวีผม หรืออาบน้ำในแต่ละวันด้วย
+ มามา (嬤嬤) หรือเรียก “มามาหลี่” (媽媽里) หรือ “อามา” (阿媽) เป็นสรรพนามที่ใช้เรียกนางกำนัลรับใช้อาวุโสที่เคยแต่งงานแล้ว ทางราชสำนักจะคัดเลือกแม่ม่ายที่ไม่มีลูก อายุประมาณ 40-50 ปี เข้ามาเป็นนางกำนัลรับใช้เชื้อพระวงศ์ที่มีตำแหน่งสูงอย่างฮองไทเฮา ฮองเฮา พระชายา หรือเป็นแม่นมให้กับพระโอรสพระธิดาที่เกิดแต่องค์จักรพรรดิกับฮองเฮาและพระชายา นอกจากนี้ยังสามารถควบคุมดูแลสั่งสอนเหล่านางกำนัลรับใช้ทั่วไปได้ รวมถึงสอนเรื่องการแต่งตัวแต่งหน้า อบรมมารยาทและพิธีการในวังหลวง
นางกำนัลรับใช้จะได้ออกจากวังเมื่ออายุ 25 ปี แต่ถ้าเป็นที่โปรดปรานของเจ้านายก็อาจจะได้อยู่รับใช้ต่ออีก 10 ปี หรืออาจมีฐานะเป็นกวนหนี่ว์จื่อ (官女子) คือได้ถวายตัวกับองค์จักรพรรดิ และได้รับแต่งตั้งเป็นสนมตำแหน่งฉางจ้าย ตาอิ้ง ในภายหลังได้ มีกรณีพิเศษที่ทำให้สามารถออกจากวังได้คือ การติดตามไปรับใช้องค์หญิงที่แต่งงานออกไป หรือให้เชื้อพระวงศ์ชายขอพระราชทานนางกำนัลรับใช้ที่พึงใจจากองค์จักรพรรดิไปเป็นภรรยาได้
ในสมัยราชวงศ์ชิงได้มีการแบ่งอิสริยยศขององค์ชายและองค์หญิงในองค์จักรรพรรดิ รวมถึงพระชายาในองค์ชายเอาไว้หลากหลายตำแหน่ง ซึ่งสามารถแบ่งได้ดังต่อไปนี้

องค์ชาย (皇子)

องค์ชายหรือ “หวงจื่อ” หมายถึง พระโอรสขององค์จักรพรรดิ เรียกลำลองว่า อาเกอ (阿哥) ซึ่งเป็นการเรียกโดยไม่ระบุถึงตำแหน่งหรืออิสริยยศที่ได้รับ องค์ชายที่ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้สืบทอดราชบัลลังก์จะเรียกว่า หวงไท่จื่อ (皇太子) รองจากหวงไท่จื่อ จะเป็นตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ที่องค์ชายหรือเชื้อพระวงศ์ชายอื่นๆ สามารถดำรงตำแหน่งได้ในราชสำนัก ทั้งหมด 12 ตำแหน่ง หากมีทายาทเป็นผู้สืบทอด จะมีตำแหน่งต่ำลงมาหนึ่งขั้น ในที่นี้จะพูดถึงตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายที่สำคัญ 6 ตำแหน่งแรก ซึ่งได้แก่

เหอซั่วชินหวัง (和碩親王)
หรือรู้จักกันในชื่อ “ชินอ๋อง” ผู้ที่ได้รับตำแหน่งนี้โดยมากเป็นพระโอรส พระเชษฐา หรือพระอนุชาในองค์จักรพรรดิ ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 1 และเป็นตำแหน่งสูงสุดที่สามารถมีได้รองจากหวงไท่จื่อ หากผู้ที่ดำรงตำแหน่งชินอ๋องนี้เป็น เถี่ยเม่าจื่อหวัง (鐵帽子王) หรือ “อ๋องหมวกเหล็ก” หมายถึง ได้รับอนุญาตให้สืบทอดตำแหน่งต่อได้โดยไม่ต้องลดตำแหน่งลงหนึ่งขั้น ชินหวังซื่อจื่อ (親王世子) หรือพระโอรสผู้สืบทอดในชินอ๋องก็จะมีตำแหน่งเป็นชินอ๋องต่อจากบิดา เช่น อี๋ชินอ๋อง อ๋องหมวกเหล็กลำดับที่เก้า พระโอรสองค์ที่ 13 ในจักรพรรดิคังซีกับจิ้งหมิ่นหวงกุ้ยเฟย (จากเรื่อง 步步驚心)
ตัวหลัวจวิ้นหวัง (多羅郡王)
หรือรู้จักกันในชื่อ “จวิ้นอ๋อง” ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 2 หากผู้ที่ดำรงตำแหน่งจวิ้นอ๋องนี้เป็นอ๋องหมวกเหล็ก จวิ้นหวังจ๋างจื่อ (郡王長子) หรือพระโอรสผู้สืบทอดในจวิ้นอ๋องก็จะมีตำแหน่งเป็นจวิ้นอ๋องต่อจากบิดา (พระโอรสผู้สืบทอดในชินอ๋องที่ไม่ได้เป็นอ๋องหมวกเหล็ก ก็จะได้ตำแหน่งเป็นจวิ้นอ๋องเช่นกัน) เช่น กั่วจวิ้นอ๋อง พระโอรสองค์ที่ 17 ในจักรพรรดิคังซีกับฉุนยวี่ฉินเฟย ภายหลังมีตำแหน่งเป็นกั่วชินอ๋อง (จากเรื่อง 後宮甄嬛傳)
ตัวหลัวเป้ยเล่อ (多羅貝勒)
เรียกลำลองว่า “เป้ยเล่อ” ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 3 ผู้ที่ได้รับตำแหน่งนี้โดยมากเป็นพระโอรสหรือพระนัดดาในองค์จักรพรรดิ (พระโอรสผู้สืบทอดในจวิ้นอ๋องที่ไม่ได้เป็นอ๋องหมวกเหล็ก ก็จะได้ตำแหน่งเป็นเป้ยเล่อเช่นกัน) เช่น เซิ่นเป้ยเล่อ พระโอรสองค์ที่ 21 ในจักรพรรดิคังซีกับซีผิน ภายหลังมีตำแหน่งเป็นเซิ่นจวิ้นอ๋อง (จากเรื่อง 後宮甄嬛傳)


กู้ซานเป้ยจื่อ (固山貝子)
เรียกลำลองว่า “เป้ยจื่อ” ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 4 ตำแหน่งเริ่มต้นต่ำสุดที่จักรพรรดิจะแต่งตั้งให้กับพระโอรสทุกพระองค์เมื่อเริ่มเป็นผู้ใหญ่ เมื่อมีผลงานก็สามารถเลื่อนตำแหน่งได้ (โอรสผู้สืบทอดในเป้ยเล่อ จะได้ตำแหน่งเป็นเป้ยจื่อตามศักดิ์) เช่น เป้ยจื่อยวิ่นถัง พระโอรสองค์ที่ 9 ในจักรพรรดิคังซีกับอี๋เฟย (จากเรื่อง 步步驚心)
เฟิ่งเอินเจิ้งกั๋วกง (奉恩鎮國公)
เรียกลำลองว่า “เจิ้งกั๋วกง” ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 5 โอรสผู้สืบทอดในเป้ยจื่อจะได้ตำแหน่งเป็นเจิ้งกั๋วกงตามศักดิ์

เฟิ่งเอินฝู่กั๋วกง (奉恩輔國公)
เรียกลำลองว่า “ฝู่กั๋วกง” ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายลำดับที่ 6 โอรสผู้สืบทอดในเจิ้งกั๋วกงจะได้ตำแหน่งเป็นฝู่กั๋วกงตามศักดิ์

เช่น สวินฉินจวิ้นอ๋อง พระโอรสองค์ที่ 14 ในจักรพรรดิคังซีกับเต๋อเฟย (ภายหลังสถาปนาเป็นเซี่ยวกงเหรินฮองเฮา) เคยถูกขุนนางขอให้ลดขั้นเป็นเจิ้งกั๋วกง แต่จักรพรรดิยงเจิ้งลดขั้นให้เป็นเป้ยจื่อแทน ภายหลังได้ออกจากตำแหน่ง ต่อมาในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ได้รับแต่งตั้งเป็นฝู่กั๋วกง เป้ยเล่อ และได้เป็นจวิ้นอ๋องอีกครั้ง (จากเรื่อง 步步驚心)
ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์ชายทั้ง 6 ตำแหน่งข้างต้น รวมถึงตำแหน่งผู้สืบทอดชินอ๋อง (世子) และผู้สืบทอดจวิ้นอ๋อง (長子) ทั้งหมด 8 ตำแหน่ง เรียกรวมว่า หรู้ปาเฟินกง (入八分公) ถือเป็นเชื้อพระวงศ์ชายชั้นสูง ใช้สรรพนามเรียกเป็นองค์ชายหรือท่านชาย โดยขึ้นอยู่กับการสืบสายเลือดทางบิดากับจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน ตำแหน่งอื่นนอกจากนี้ถือเป็นเชื้อพระวงศ์ชายชั้นล่าง
พระภรรยาในเชื้อพระวงศ์ชาย (宗親貴族妻妾)

หมายถึง พระชายาในองค์ชาย หรือชายาในท่านชาย ตามตำแหน่งต่างๆ ซึ่งมีการแบ่งได้ดังนี้

ตี๋ฝูจิ้น (嫡福晉)
ตำแหน่งองค์หญิงพระชายาเอกในหวงไท่จื่อ ชินอ๋อง จวิ้นอ๋อง และผู้สืบทอดชินอ๋อง ซึ่งสามารถแต่งตั้งได้คนเดียว เช่น ตี๋ฝูจิ้น สกุลซ่าเค่อต๋า พระชายาเอกในอี้จู่หวงไท่จื่อ ภายหลังสิ้นพระชนม์ ต่อมาพระสวามีขึ้นเป็นจักรพรรดิเสียนเฟิง จึงได้รับสถาปนาเป็นเซี่ยวเต๋อเสี่ยนฮองเฮา (จากเรื่อง 大清後宮)
เช่อฝูจิ้น (側福晉)
ตำแหน่งพระชายารองในหวงไท่จื่อ ชินอ๋อง จวิ้นอ๋อง และผู้สืบทอดชินอ๋อง ชินอ๋องแต่งตั้งพระชายารองได้ 4 คน ส่วนจวิ้นอ๋องและผู้สืบทอดชินอ๋องแต่งตั้งได้ 3 คน เช่น เช่อฝูจิ้น ไม่ทราบสกุล (ในเรื่องสกุลหม่าเอ่อร์ไท่) พระชายารองในเหลียนชินอ๋อง องค์ชาย 8 ของจักรพรรดิคังซี (จากเรื่อง 步步驚心)
ตี๋ฟูเหริน (嫡夫人)
ตำแหน่งชายาเอกในผู้สืบทอดจวิ้นอ๋อง เป้ยเล่อ เป้ยจื่อ เจิ้งกั๋วกง และฝู่กั๋วกง ซึ่งสามารถแต่งตั้งได้คนเดียว เช่น ตี๋ฟูเหริน ปั๋วเอ่อร์จี้จี๋เท่อ อาปาไฮ่ ชายาเอกในฝู่กั๋วกงยิ่นเอ๋อ องค์ชาย 10 ของจักรพรรดิคังซี ซึ่งหลังสิ้นพระชนม์ได้รับพิธีฝังพระศพเทียบเท่าเป้ยจื่อ (จากเรื่อง 步步驚心)
เช่อฟูเหริน (側夫人)
หรือเรียกว่า เช่อซื่อ (側室) ตำแหน่งชายารองในผู้สืบทอดจวิ้นอ๋อง เป้ยเล่อ เป้ยจื่อ เจิ้งกั๋วกง และฝู่กั่วกง ผู้สืบทอดจวิ้นอ๋องและเป้ยเล่อแต่งตั้งชายารองได้ 2 คน ส่วนเป้ยจื่อ เจิ้งกั๋วกง และฝู่กั่วกงแต่งตั้งได้ 1 คน เช่น เช่อฟูเหริน ซีหลินเจวี๋ยหลัว เอ้อชุน ชายารองในเป้ยเล่ออี้ฮุ่ย (จากเรื่อง 大清後宮)
องค์หญิงและท่านหญิง (公主和格格)

องค์หญิงหรือ “กงจู่” (公主) หมายถึง พระธิดาขององค์จักรพรรดิ กงจู่ สามารถเป็นสรรพนามเรียกโดยไม่ระบุถึงตำแหน่งหรืออิสริยยศขององค์หญิงผู้นั้นได้ ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงที่เป็นพระธิดาขององค์จักรพรรดิ มี 2 ตำแหน่ง ซึ่งได้แก่

กู้หลุนกงจู่ (固倫公主)
ตำแหน่งองค์หญิง เป็นตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 1 สำหรับพระธิดาที่เกิดแต่จักรพรรดิกับจักพรรดินี บรรดาศักดิ์เทียบเท่าชินอ๋อง ภายหลังผู้ที่อยู่ตำแหน่งนี้อาจจะเป็นองค์หญิงที่จักรพรรดิทรงโปรดปรานเป็นพิเศษ หรือพระธิดาบุญธรรมในจักรพรรดิก็ได้ เช่น กู้หลุนหรงโซ่วกงจู่ พระธิดาบุญธรรมในจักพรรดิเสียนเฟิง (จากเรื่อง 蒼穹之昴)
เหอซั่วกงจู่ (和碩公主)
ตำแหน่งองค์หญิง เป็นตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 2 สำหรับพระธิดาที่เกิดแต่จักรพรรดิกับพระชายาหรือพระสนม หรือเป็นพระธิดาบุญธรรมในจักรพรรดิ หรือจักพรรดินี บรรดาศักดิ์เทียบเท่าจวิ้นอ๋อง เช่น เหอซั่วเค่อฉุนจ่างกงจู่ พระธิดาองค์ที่ 14 ในจักรพรรดิหวงไท่จี๋กับพระสนมสกุลฉีเหล่ย (จากเรื่อง 懷玉公主), เหอซั่วหมิงจูกงจู่ (ในเรื่อง 還珠格格 เป็นพระธิดาจักรพรรดิเฉียนหลงที่ไม่ได้เกิดแต่จักรพรรดินี)
คำว่า “เก๋อเก๋อ” (格格) โดยปกตินั้นใช้เรียกเชื้อพระวงศ์หญิงที่เป็นพระธิดาหรือท่านหญิงในหรู้ปาเฟินกง (入八分公) ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงรองจากกงจู่ สามารถแบ่งได้ 5 ตำแหน่ง ซึ่งได้แก่

1. เหอซั่วเก๋อเก๋อ (和碩格格)
หรือเรียกว่า “จวิ้นจู่” (郡主) ตำแหน่งองค์หญิงหรือท่านหญิง ขึ้นอยู่กับการสืบสายเลือดทางบิดากับจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 3 สำหรับพระธิดาในชินอ๋องกับพระชายาเอก เช่น ฉิงเอ๋อจวิ้นจู่ (ในเรื่อง 還珠格格 เป็นพระธิดาในยวี่ชินอ๋องกับพระชายาเอก)
2. ตัวหลัวเก๋อเก๋อ (多羅格格)[1]
หรือเรียกว่า “เสี้ยนจู่” (縣主) ตำแหน่งองค์หญิงหรือท่านหญิง ขึ้นอยู่กับการสืบสายเลือดทางบิดากับจักรพรรดิองค์ปัจจุบัน ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 4 สำหรับพระธิดาในจวิ้นอ๋องกับพระชายาเอก หรือพระธิดาในผู้สืบทอดชินอ๋องกับพระชายาเอก เช่น เป่าหลิงเสี้ยนจู่ (ในเรื่อง 梧桐相思雨 เป็นพระธิดาในอิ่งจวิ้นอ๋องกับพระชายาเอก)
3. ตัวหลัวเก๋อเก๋อ (多羅格格)[2]
หรือเรียกว่า “จวิ้นจวิน” (郡君) ตำแหน่งท่านหญิง ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 5 สำหรับพระธิดาในชินอ๋องกับพระชายารอง ธิดาในผู้สืบทอดจวิ้นอ๋องกับชายาเอก หรือธิดาในเป้ยเล่อกับชายาเอก เช่น ยวิ๋นเซียงจวิ้นจวิน (ในเรื่อง 最後的格格 เป็นพระธิดาในยวี่ชินอ๋องกับพระชายารอง)
4. กู่ซานเก๋อเก๋อ (固山格格)
หรือเรียกว่า “เสี้ยนจวิน” (縣君) ตำแหน่งท่านหญิง ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 6 สำหรับพระธิดาในจวิ้นอ๋องกับพระชายารอง พระธิดาในผู้สืบทอดชินอ๋องกับพระชายารอง หรือธิดาในเป้ยจื่อกับชายาเอก เช่น ซงเอ๋อเสี้ยนจวิน (ในเรื่อง 鐵齒銅牙紀曉嵐 เป็นธิดาในเก๋อเป้ยจื่อกับชายาเอก)
5. กงเก๋อเก๋อ (公格格)
หรือเรียกว่า “เซียงจวิน” (鄉君) ตำแหน่งท่านหญิง ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 7 สำหรับธิดาในผู้สืบทอดจวิ้นอ๋องกับชายารอง ธิดาในเป้ยเล่อกับชายารอง ธิดาในเจิ้งกั๋วกงหรือฝู่กั๋วกงกับชายาเอก เช่น เมิ่งจิ้งเสียนเซียงจวิน (ในเรื่อง 後宮甄嬛傳 เป็นธิดาในเพ่ยกั๋วกงกับชายาเอก)


นอกจากนี้ยังมีตำแหน่ง อู่ผิ่นเก๋อเก๋อ (五品格格) ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 8 สำหรับธิดาในเป้ยจื่อกับชายารอง และตำแหน่ง ลิ่วผิ่นเก๋อเก๋อ (六品格格) ตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงลำดับที่ 9 สำหรับธิดาในเจิ้งกั๋วกงหรือฝู่กั๋วกงกับชายารอง สองตำแหน่งนี้ไม่มีชื่อเรียกเฉพาะเหมือนตำแหน่งอื่น ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นตำแหน่งเชื้อพระวงศ์หญิงที่สามารถเรียกว่า เก๋อเก๋อ ได้ทั้งหมด ถือเป็นเชื้อพระวงศ์หญิงชั้นสูง ตำแหน่งอื่นที่ต่ำลงมานอกจากนี้ทั้งหมดจะเรียกว่า จงนวี่ (宗女) ถือเป็นเชื้อพระวงศ์หญิงชั้นล่าง ไม่ใช่องค์หญิงหรือท่านหญิงแล้ว
ที่มา pantip.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *